دارند و توقف نمايند در نزد چيزى كه علم به آن ندارند « 1 » و در حديث ديگر فرمودند كه ؛ خداوند تحضيض داده است بندگان خود را به مضمون دو آيهء از كتاب خود ، يكى آنكه نگويند تا وقتى كه عالم بشوند و يكى ديگر آنكه رد ننمايند چيزى را كه علم به آن ندارند . بعد از آن فرمودند كه خداوند فرموده است ؛ أَ لَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثاقُ الْكِتابِ أَنْ لا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ « 2 » و فرموده است ؛ بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَ لَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ « 3 » و بايد كه علم خود را از اهل و مستحق آن دريغ ندارند و الّا ظلم به مستحقين نموده‌اند و به نااهل و غير مستحقين نيز عطا نفرمايند و الّا ظلم به علم نموده‌اند و در هردو صورت خيانت در خلافت و امانت‌دارى خداوند كرده‌اند . و بايد كه از خلاف و اختلاف اجتناب نمايند و خداوند فرموده است كه أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ « 4 » . يعنى به درستى كه اين دينى كه بر شما نازل كردم و به دست شما دادم ؛ راه راست در رسيدن به من مىباشد . پس پيروى همان بنمائيد و تابع مشويد راههاى مختلف را كه متفرق مىگرداند شما را از راه خداوند ، اين نصيحت را به شما وصيت كردم ، شايد كه شما از اختلاف بپرهيز و تعقل بنماييد كه راه و دين خدا مختلف نمىباشد و به فرمودهء إِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ « 5 » اختلاف دليل بر شك است و مانع از علم و رسيدن به حق مىباشد و فرموده است كه إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَ كانُوا شِيَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ إِنَّما أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَفْعَلُونَ « 6 » . يعنى به درستى كه اشخاصى كه تفريق و مختلف نمودند دين خود را و گرديدند فرق متعدده و مختلفه ، نيستى تو اى پيغمبر ، از ايشان و هيچ آشنايى با

--> ( 1 ) . وسائل 27 : 155 ، ب 12 ( 2 ) . اعراف : 169 ( 3 ) . يونس : 40 ( 4 ) . انعام : 155 ( 5 ) . نساء : 157 ( 6 ) . انعام : 159